- TIN TỨC-SỰ KIỆN

ĐIỂM NHẤN CHO NGHỆ THUẬT DÂN TỘC THĂNG HOA

“Liên hoan Ca Múa Nhạc toàn quốc – 2018” (đợt 1)do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Cao Bằng giao Cục Nghệ thuật biểu diễn phối hợp với Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam; Hội Nhạc sĩ Việt Nam; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng tổ chức diễn ra từ ngày 29/6 đến 7/7/2018 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cao Bằng với sự tham gia của 12 đơn vị nghệ thuật.

12 đơn vị nghệ thuật phía Bắc (từ Thanh Hóa trở ra) gồm: Đoàn Nghệ thuật tỉnh Cao Bằng, Nhà hát Ca Múa Nhạc tỉnh Sơn La; Đoàn Nghệ thuật tỉnh Điện Biên; Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh Lào Cai; Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh Tuyên Quang; Đoàn Nghệ thuật Ca Múa Nhạc tỉnh Vĩnh Phúc; Đoàn Ca Múa Hải Phòng; Đoàn Nghệ thuật tỉnh Thái Nguyên; Nhà hát Ca Múa Nhạc dân gian Việt Bắc; Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh Bắc Kạn; Nhà hát Ca Múa Kịch Lam Sơn Thanh Hóa; Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Yên Bái.

Một tiết mục trong chương tình “Điện Biên tình đất, tình người”

Liên hoan năm nay diễn ra đúng vào thời điểm mưa lũ đổ về các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Hà Giang, Điện Biên… gây thiệt hại lớn về người và tài sản của nhân dân. Trong đêm khai mạc, thay mặt Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức, Thứ trưởng Vương Duy Biên đã phát động các đại biểu, các nghệ sĩ, khán giả Cao Bằng chung tay ủng hộ, chia sẻ về vật chất và tinh thần để đồng bào vùng lũ bớt phần khó khăn, khắc phục hậu quả mưa lũ, ổn định đời sống. Kết thúc đợt Liên hoan, Ban Tổ chức sẽ trao toàn bộ số tiền quyên góp được đến tận tay nhân dân vùng lũ.

Trong một số nét mới của Liên hoan lần này, đêm khai mạc là một điểm nhấn thú vị. Ở những kỳ liên hoan trước, sau nghi thức khai mạc là phần dự thi của các đơn vị nhưng năm nay thay bằng Ga la nghệ thuật mang tên “Những bông hoa núi” với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ, diễn viên đại diện cho các vùng miền cùng biểu diễn và giao lưu với các nghệ sĩ của 12 đơn vị tham gia liên hoan. Miền Nam có NSƯT Vân Khánh, miền Trung có ca sĩ Quang Hào, miền Bắc có: NSƯT Phạm Phương Thảo, các ca sĩ: Thụy Miên, Lương Nguyệt Anh, Vũ Thắng Lợi, Đăng Thuật, Lê Anh Dũng, Y Vol; nhóm Pha Lê; nhóm Phương Bắc; nhóm Thăng Long… cùng các nghệ sĩ múa đến từ Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam. Với các tiết mục hòa tấu, hát múa, liên khúc mang đậm màu sắc của ba miền cùng sự thể hiện chuyên nghiệp, ấn tượng của các nghệ sĩ đã góp phần làm cho Lễ khai mạc tưng bừng và hấp dẫn.

Một màn múa trong chương trình “Khúc tự tình Fansipan” của Đoàn Nghệ thuật DT tỉnh Lào Cai. Ảnh: Thanh Tâm

Theo quy chế của Ban Tổ chức, Các chương trình, tiết mục tham gia Liên hoan cần có chủ đề và nội dung rõ ràng. Khuyến khích các đơn vị xây dựng chương trình, tác phẩm mang bản sắc văn hóa các dân tộc, vùng miền của mình và thể hiện được sự phong phú, đa dạng của nghệ thuật . Mỗi đơn vị được tham gia 1 chương trình với thời lượng từ 80 phút đến 110 phút.; Các đơn vị tham gia “Liên hoan Ca Múa Nhạc toàn quốc – 2018” (đợt 1) không được thuê, mượn diễn viên, nhạc công chỉ để phục vụ việc xây dựng chương trình tham gia Liên hoan.

Các tiết mục đã đoạt giải trong các Cuộc thi, Liên hoan nghệ thuật do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Bộ Quốc phòng; Bộ Công an tổ chức không được tham gia liên hoan. Các tác phẩm thanh nhạc, khí nhạc, phần nhạc đệm cho hát, đệm cho độc tấu, nhạc cụ phải được nghệ sĩ biểu diễn trực tiếp, riêng âm nhạc của các tác phẩm múa được thu thanh trước.

Sau hơn một tuần diễn ra sôi nổi với sự tham gia của 12 đơn vị, 12 chương trình nghệ thuật và hơn 600 nghệ sĩ, Liên hoan Ca Múa Nhạc toàn quốc 2018 –  đợt 1 tại Cao Bằng đã chính thức bế mạc vào tối 7/7/2018.

Qua thực tế các đêm thi của các đơn vị, chúng ta có thể thấy rằng: xét về mặt bằng chuyên môn thì đây là các đơn vị, các đoàn nghệ thuật khá tương đồng về điều kiện, hoàn cảnh và chức năng hoạt động nghệ thuật vì thế không có sự chênh lệch lớn về năng lực, trình độ của các nghệ sĩ, diễn viên. Đây cũng là các đoàn nghệ thuật đại diện cho các dân tộc vùng miền núi Tây Bắc và Đông Bắc Bộ nên không có sự khác biệt lớn về tính cách dân tộc. Tuy nhiên, có một điểm chung dễ nhận thấy ở hầu hết các đơn vị tham gia Liên hoan là họ đã có cái nhìn và tư duy khá đương đại, mới mẻ trong cách dàn dựng, sáng tác và thể hiện tinh thần, phẩm chất tộc người để thích ứng với xã hội hiện đại.

Bản sắc, tâm hồn dân tộc bỗng trở nên ấn tượng, thăng hoa hơn nhờ tư duy sáng tạo đương đại, tiêu biểu như chương trình “Mỵ” của Nhà hát Ca Múa Nhạc Dân gian Việt Bắc.

Thế mới thấy việc phát huy và bảo tồn bản sắc dân tộc không có nghĩa là đi theo một con đường mòn, cố gắng ôm giữ lấy tư duy cũ mèm, bảo thủ mà phải biết bồi đắp, tôn tạo cho nó một sức sống hợp thời.  

Đó cũng là lí do vì sao “Dòng sông đời người” và “Khúc tự tình Fansifan” của Nhà hát Ca Múa Nhạc tỉnh Sơn La và Đoàn Nghệ thuật Dân tộc tỉnh Lào Cai chiếm được cảm tình của khán giả và đồng nghiệp.

Thay mặt Hội đồng Nghệ thuật, nhạc sĩ, NSƯT Nguyễn Đức Trịnh đã đánh giá về chất lượng của Liên hoan: “So với các lần tổ chức trước, liên hoan lần này đã có những chương trình đạt chất lượng nghệ thuật cao, có những đoàn đã mạnh dạn tìm tòi, sáng tạo cả nghệ thuật biểu diễn lẫn hình thức thể hiện để vươn lên. Đã có những chương trình mới, độc, lạ được dàn dựng công phu, chi tiết đồng bộ từ nghệ thuật biểu diễn đến âm thanh, ánh sáng, thiết kế mỹ thuật, sân khấu… đây chính là điểm sáng của liên hoan”.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật cũng chỉ ra một số hạn chế: có ít tác phẩm mới; những sáng tác âm nhạc hầu như còn thiếu để các ca sĩ thể hiện hết kỹ thuật, tình cảm; có những đơn vị lạm dụng sự ồn ào của phần đệm nhạc, thiếu sự tinh tế nên chưa thực sự hỗ trợ cho tác phẩm đạt hiệu quả chất lượng và cuốn hút người xem…

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch – NSND Vương Duy Biên trong bài phát biểu bế mạc cũng đã tuyên dương hơn 600 nghệ sĩ ca múa nhạc từ các tỉnh phía Bắc đã hội tụ về Cao Bằng và cùng toả sáng tài năng nghệ thuật tại Liên hoan lần này. Mỗi tác phẩm nghệ thuật thể hiện những sắc thái, diện mạo riêng của từng vùng văn hóa, từng đơn vị nghệ thuật, tác giả, nghệ sĩ biểu diễn. Các nghệ sĩ đã trình diễn những tác phẩm nghệ thuật đầy cá tính, sáng tạo nhưng vẫn mang đậm cái hồn, cái tinh túy của vùng đất, con người nơi các bạn đang sống và làm việc. Sự đa dạng trong phong cách trình diễn nghệ thuật với nội dung phản ánh phong phú là yếu tố quan trọng nhất để tạo nên thành công của Liên hoan. Dù biết rằng trước mắt các nghệ sĩ sẽ là chặng đường nghệ thuật và đời sống nhiều thử thách chông gai. Nhưng qua những gì các bạn thể hiện trong Liên hoan lần này, tôi có thể khẳng định rằng nghệ thuật biểu diễn Việt Nam sẽ có những bước phát triển mới, bảo đảm cho tương lai xán lạn của nền văn hóa nghệ thuật nước nhà .

Kết quả, có 02 chương trình giành Huy chương Vàng: “Dòng sông đời người” (Nhà hát Ca Múa Nhạc tỉnh Sơn La) và “Khúc tự tình Fansifan” (Đoàn Nghệ thuật Dân tộc tỉnh Lào Cai); 03 chương trình đạt Huy chương Bạc: “Sắc chàm miền non nước” (Đoàn Nghệ thuật tỉnh Cao Bằng); “Nơi cội nguồn đất thiêng” (Đoàn Nghệ thuật Dân tộc tỉnh Tuyên Quang); “Điện Biên – tình đất tình người” (Đoàn Nghệ thuật tỉnh Điện Biên)

Một tiết mục trong chương trình “Dòng sông đời người” của Nhà hát CMN Sơn La. Ảnh: Thanh Tâm

Ban tổ chức đã trao Huy chương Vàng cho 22 tiết mục; Trao Huy chương Bạc cho 34 tiết mục tham gia liên hoan. Giải Chương trình ấn tượng thuộc về chương trình “Mỵ” của Nhà hát Ca Múa Nhạc Dân gian Việt Bắc.

Bên cạnh đó, Ban tổ chức đã trao 02 giải Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc cho nghệ sĩ Nguyễn Việt Phong (Đoàn Nghệ thuật Dân tộc tỉnh Lào Cai) với chương trình “Khúc tự tình Fansifan ”, Ma Thị Hương Lan (Đoàn Nghệ thuật tỉnh Cao Bằng) với chương trình “Sắc chàm miền non nước”; 02 giải Đạo diễn xuất sắc: NSƯT Điêu Khánh Thực (Đoàn Nghệ thuật tỉnh Điện Biên) với chương trình “Điện Biên – tình đất tình người”, NSƯT Phạm Hồng Thu (Nhà hát Ca Múa Nhạc tỉnh Sơn La) với chương trình “Dòng sông đời người”; 01 Giải Biên đạo múa xuất sắc Nguyễn Thị Tuyết Minh (chương trình “Mỵ” của Nhà hát Ca Múa Nhạc Dân gian Việt Bắc); 01 Giải Nhạc sĩ xuất sắc: nhạc sĩ Nguyễn Mạnh Tiến; Giải Thiết kế mỹ thuật xuất sắc: Họa sĩ Hà Huy Mười; Giải Nhạc sĩ trẻ triển vọng: nhạc sĩ Đinh Văn Đức; Biên đạo múa triển vọng: biên đạo Nguyễn Thị Thanh Hằng đều đến từ Nhà hát Ca Múa Nhạc tỉnh Sơn La với chương trình “Dòng sông đời người”…

Đối với lĩnh vực múa, Hội đồng nghệ thuật nhận định trình độ của các diễn viên múa tại các đoàn không chênh lệch nhiều, kỹ năng múa và cảm xúc của diễn viên đã có những bước tiến đáng kể. Đặc biệt có những diễn viên múa nổi bật và trở thành những điểm sáng, những solist trẻ có tiềm năng, các tập thể diễn viên múa đồng đều hơn, tính kỷ luật và chuyên nghiệp cao hơn.

Đội ngũ đạo diễn chương trình và chỉ đạo nghệ thuật như NSƯT Điêu Khánh Thực, NSƯT Phạm Hồng Thu, Nguyễn Việt Phong, Ma Thị Hương Lan… đã tìm tòi và tạo ra những điểm nhấn cho chương trình, mang lại hiệu quả đặc biệt khiến người xem và Hội đồng nghệ thuật hoàn toàn bị chinh phục.

Bên cạnh những nhạc sĩ dày dặn kinh nghiệm sáng tác như Huỳnh Tú, Mạnh Tiến, Vũ Duy Cương, Hồ Trọng Tuấn còn có sự xuất hiện những nhạc sĩ trẻ đầy tài năng như: Minh Đức, Quang Thuỷ, Lê Anh Thuỷ, Lê Xuân Thủy, Nguyễn Trường Giang… đã đóng góp cho liên hoan những tác phẩm âm nhạc độc đáo, hiện đại nhưng vẫn rất dân tộc. 

Sự thành công của Liên hoan còn đến từ sự nỗ lực, lòng yêu nghề của hơn 600 nghệ sĩ. Đặc biệt, trong bối cảnh các đoàn nghệ thuật đang đứng trước thách thức sống còn và đòi hỏi sự đổi mới toàn diện.

Khép lại Liên hoan Ca Múa Nhạc toàn quốc (đợt 1) năm  2018, những thành công và ưu điểm của các nghệ sĩ đã được ghi nhận và sẽ tiếp tục được phát huy; bên cạnh đó, những hạn chế, thiếu sót sẽ được rút kinh nghiệm và bổ khuyết… thì đây cũng là một điểm nhấn tạo đà cho nghệ thuật  dân tộc thăng hoa, khởi sắc.

Thúy Dung

About nguyen thanh hoa

Read All Posts By nguyen thanh hoa

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *